No Man's Land

Mom loaded the green portable car fridge with ice and peaches. We packed a few clothes, our long-missed swimsuits, and our passports, and then we hit the road—just Mom, my sister Fatin, and me. We shared a blue car that Fatin and I loved dearly; we even knew its plate number by heart. Home was a small house nestled in the heart of a peach farm on the outskirts of Amman, Jordan. Mom was a teacher, and every single year, we would set off to travel for three glorious months. Those journeys spanned from my tenth to my thirteenth birthday, filling the sweet, sun-drenched summers from 1988 to 1990—a precious window of innocence just before the world changed with the first Gulf War.

For three magnificent months, we traced the ancient map between Amman and Istanbul and back again. We would drive north through the breathing fields of Syria and into the embrace of Turkey, before following the turquoise curve of the Mediterranean coast all the way up to the glittering sprawl of Istanbul. On the way back, the journey softened into a familiar, swifter pulse—cutting across the high, windswept plateaus of Anatolia, slipping quietly through Syria once more, and descending finally into Jordan, the place we simply called "home" while our world was still whole.

We would drive all day, chasing the light, and find a modest, welcoming hotel to rest our heads before the twilight swallowed the horizon. The next morning always arrived with an early, quiet promise: we would wake, share a simple breakfast, and as the gold of the sun crested the neighboring mountains, we would return to the road. Yet there was one indelible exception etched into my memory. Darkness had fallen heavy and blind around us long before any sign of human life flickered into view. We were marooned in the absolute middle of nowhere, and Mom's shoulders carried the exhaustion of a marathon day at the steering wheel. Just as weariness threatened to turn into despair, a lonely gas station materialized in the distance like a quiet beacon.

Mom steered the car into its small enclave with practiced calm. With quiet urgency, she tucked all our valuables into the boot, then reversed the blue car until its back rested securely against a shadowed wall. Inside the car, we settled ourselves as best we could and surrendered to sleep. That night, against the hum of the dark, I dreamed of flying buses and massive, spinning lollipops. We woke with the morning light to the gentle tapping of a stranger against the car window. He stood smiling, balancing a tray crowned with a steaming teapot and delicate glasses. We barely spoke a word of Turkish then, yet through smiles, gestures, and the shared warmth of tea in the cool morning air, we built a brief, beautiful language with a kind, perfect stranger—before turning the key and rolling back onto the road.

I carry hundreds of memories from those summer journeys, but perhaps the most vivid are etched at the thresholds where nations meet. As a child, I found a strange, thrilling joy in the entire adventure of crossing a border. I loved the sudden, subtle shift of things on the other side, and the beautiful ambiguity of the lines drawn between worlds. Observing and experiencing these thresholds would later grow into a lifelong passion. What I loved most about the entire ritual was the intoxicating feeling of absolute freedom after departing one country and before entering the next. In that narrow sliver of space and time, you belong to nowhere and everywhere all at once. Perhaps that is why, unlike so many others, I still find a quiet comfort in spending hours in airports. I love watching people from every corner of the earth gather in these transitional spaces—a realm suspended between borders, where no one belongs to any single country, and everyone is beautifully on their way to somewhere else.

Yet, there is a distinct magic that makes land borders far more profound than airports. When you fly from one place to another, you leap over the world, completely missing the border cities and the border people who inhabit the edges. Even as a young child, these liminal towns and their inhabitants both amused and confused me, drawing me in with a quiet fascination. I loved observing the sudden dance of differences and similarities in the people and places as we crossed from one country to the next—a habit that remains with me to this day. Land borders possess an entirely different reality. As sharp, rigid, and cut-and-dried as the official checkpoints may be, the true transition between human culture, language, and geographical terrain refuses to be neatly divided. It remains beautifully vague, fluid, and intricate, bleeding softly across the map long before the flags change.

I remember how difficult it was to comprehend, through the innocent lens of childhood, why human beings couldn't simply cross these invisible boundaries. The very concept felt absurd—and the passing years have only proven that initial child's logic right. I recall bombarding my mother with endless questions, and her gently explaining how unnatural and artificial these political fractures truly are. She would weave heart-breaking stories of families severed by arbitrary lines and recount the history of how borders were carved into the flesh of the Middle East. She explained why the people of Aleppo shared a linguistic tapestry with Turkey, and why families on both sides of the Syrian-Jordanian border spoke with the exact same cadence and dialect of Arabic.

Meanwhile, I would press my face against the cool glass of the rear window. I watched the armed soldier at the checkpoint shrink into a tiny speck in the distance, while the eternal moon followed us faithfully as we edged away. I would think of the broken red lines we were taught to draw between nations on school maps, and secretly relish every fleeting, liberating moment we spent riding through the open expanse of no man’s land.

The concept of no man’s land has never ceased to captivate me. As paradoxical as it may sound, it is within these quiet buffer zones that a sudden, profound sense of belonging gently enfolds my soul. I have never stayed in any one geographic place long enough to plant deep roots or cultivate a conventional sense of belonging throughout my life. Yet, for some beautiful, inexplicable reason, the untamed freedom of no man’s land has always felt like home.

Şam: Kraliçelerin İzinde, Diktatörlerin Gölgesinde

Halep sokaklarının labirentinde dolaşmak, zamanda yolculuk yapmaya benziyor. Daracık koridorların oluşturduğu arnavut kaldırımlı sokaklara açılan minicik kapılar, içerideki hayatları hayal etmeye itiyor beni. Siyah metal işlemeli kapıların insan eli şeklindeki tokmakları, ince bir işçiliğin eseri... "Kapıyı çalıp tanrı misafirliği yapsam, bana çay ikram etseler, evin içini görsem" diye geçiriyorum aklımdan. Kapıların ardında avluya açılan odaları, o avlulardaki fıskiyeleri ve yaseminleri görmek istiyorum. Neyse ki akşam yemeğini, bu sokaklardan birinde lokanta olarak hizmet veren eski bir evde yiyoruz. Merakım, incecik de olsa gideriliyor.

Çirkin binaların ve gürültülü caddelerin arasından, eski bir hanın içinden geçerek arka sokağa adımlıyorum. Bu sefer de sanki İtalya’da bir meydandayım... Kendimi bir Maronit, bir Rum Katolik ve bir Ermeni kilisesinin karşılıklı durduğu büyüleyici bir meydanda buluveriyorum. Meydanın tam ortasında Aziz George’un heykeli yükseliyor. Kilisenin iki kulesinin tam ortasında ise kocaman bir dolunay parlıyor.

Yavaşça içeri süzülüyorum. İçeride mistik bir ayin yapılıyor. Sıralara dizilmiş Hristiyanlar, tek bir ağızdan Arapça ilahiler söylüyor. Karşıda, beyazlar içindeki papaz elindeki buhurdanlığı sallıyor; köşedeki kadınlar ise sessizce mum dikiyor.

Oradan çıkıp hemen yandaki kiliseye geçiyorum. İçerideki avluda, fıskiyenin etrafındaki üçlü koltuklara beşerli gruplar halinde minicik yaşlı kadınlar oturmuş. Kekler, çaylar havada uçuşuyor; çocuklar neşeyle etrafta koşturuyor. Yaşlı kadınlar kıkır kıkır papazla şakalaşıyor. Hepsi şen şakrak... Herkeste bir süs, bir püs; ayin yeni bitmiş, herkes sonrasının o tatlı kakara kikirisinde.

Bir kadın yanıma yaklaşıp benimle kırık bir Türkçe ile sohbete başlıyor; bir Ermeni... Avucumun içine, az önce bahçeden topladığı yaseminlerden birkaçını iliştiriveriyor. Bir diğeri ise sıcacık bir kek ve çay ikram ediyor.

Hama’dan sadece geçiyoruz. Sokaklar bomboş, dükkanlar kapalı... Bayramın hiçbir günü çalışılmıyormuş buralarda. Şehrin tam ortasında bir cami yükseliyor; bahçesi adeta mahşer yeri! Çocuklar, kadınlar, mısırcılar, baloncular... Ama havada tuhaf bir gariplik var: Bütün kadınlar tepeden tırnağa kapalı, yüzleri bile görünmüyor. Küçücük kız çocukları bile öyle... Camiye girmek için örtünme zahmetine bir kez daha katlanasım gelmiyor; onun yerine otobüsün yanında derin bir sigara tüttürüyorum.

Bu arada 1980’lerde Hama’da, Müslüman Kardeşler adlı örgüt ayaklanıyor; rejimi devirip bir şeriat devleti kurmak amacıyla askeri üsse saldırarak 20 askeri öldürüyor. Olay, Hafız Esad döneminde gerçekleşiyor. Esad’ın yanıtı ise çok net oluyor: Havadan ve karadan düzenlenen ağır saldırılarla, tek bir günde 20.000 kişi hayatını kaybediyor. Şehrin bir girişine, bir de çıkışına olmak üzere iki adet Esad heykeli dikiliyor ve mevzu süresiz kapatılıyor. Ama bana pek kapanmış gibi görünmüyor; o öfke, potansiyel bir tehlike olarak oracıkta öylece duruyor. Havadan gelen kanlı çözümler ufuk genişletmiyor, sadece kelle uçuruyor; çok geçmeden gidenin yerine aynısı, aynen yeniden türiyor.

Seyyide Zeynep Camii’nin kubbesi ve kapıları saf altından. Caminin iç duvarları ise yerden tavana kadar büyüleyici bir ayna işçiliğiyle kaplanmış. Ancak kadınlar bölümü tam bir can pazarı... Kapıda siyah çarşafa sarınmış olsam da arkamda kalan logodan kapalı biri olmadığım hemen anlaşılıyor. İtiş kakışın, mahşeri bir kalabalığın ortasında, ezilme tehlikesini göze alarak dalıyorum içeri. Binanın içinde, Hz. Hüseyin’in başının gömülü olduğu söylenen bir türbe var; kadınlar ona dokunabilmek için birbirlerini eziyorlar. Yanlarında getirdikleri bebek kıyafetlerini kutsansın diye türbeye sürtüyorlar. Kimi namaz kılıyor, kimi hüngür hüngür ağlıyor. Derken kargaşa büyüyor; birbirlerine küfrediyorlar, hırsla saçımı çekiştiriyorlar. Elimde tuttuğum ayakkabımı işaret edip "Haram! Haram!" diye bağırarak beni geriye doğru itiyorlar. Can havliyle kendimi dışarı atıyorum. İnancın ve bağlılığın, insanı nasıl bu denli hırçınlaştırıp asıl özünden uzaklaştırabildiğini görerek içsel bir kırılma yaşıyorum.

Zenobia, Roma İmparatoru'na kafa tutan o güçlü kadın... Palmira'dan çıkıp tüm Şam'ı, Arap Yarımadası'nı ve hatta Mısır'ı işgal etti. Kendi resminin basılı olduğu paralar darbettirdi. Palmira, İmparator Aurelian'ın eline düşmek üzereyken de esir düşmektense kendini zehirlemeyi seçti. Tapınakları, agorası, tarihin ilk vergi yasası yazıtları, tetrapilonu ve upuzun sütunlu yolları ile Palmira, çölün ortasında nefes kesen bir vaha... Zeytinlerinin ve hurmalarının lezzeti ise tarif edilemeyecek kadar eşsiz.

Buralarda günde üç öğün humus yemeye ve her fırsatta taze naneli çay içmeye özen gösteriyorum. Ne yaşanırsa yaşansın, bu toprakların kokusunu, kadim ruhunu ve tadını çok seviyorum.

Crossing Continents

No doubt Istanbul is beautiful. The seagulls soaring above the boat as we cross continents—it’s magnificent! It’s just that the planet is too big, and I need to keep moving. I don't think I have enough time to waste in familiar places, seeing the same people, getting drunk, and walking the same streets back to a place I barely call home.

Home doesn't lie at any of the ends I look for. In fact, I'm not after any ends at all. I'm just happy to be a part of the flow, to go with the flow...

My existence does not have a purpose. It does not need one. All I need is to be free, and I'm willing to accept the consequences.

Every scenario is possible; there is no such thing as less or more risk. Risk is always there. Risk is just what we choose to call fear—fear of the unknown. As if we could ever truly know anything anyway.

It is when you realize how different things are, yet how similar they can be at opposite ends of the world, that you understand why leaving is not at all riskier than staying.

An obsession with the familiar and the presumably "known," rather than seeking the hidden unknown—why would anyone make such a choice?Would you go for a single color when you can have the entire rainbow? I don't think so.